Trong xu thế đổi mới giáo dục và chuyển đổi số hiện nay, việc ứng dụng công nghệ vào dạy học đang mở ra nhiều cơ hội để giáo viên đổi mới phương pháp, tạo môi trường học tập sinh động, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh.
Với tinh thần đó, khối 2 đã tổ chức chuyên đề “Ứng dụng công nghệ AI hỗ trợ kĩ năng mở rộng vốn từ tiếng Việt giúp học sinh tự tin, chủ động ngôn ngữ trong tình huống thực tế. Bồi dưỡng cho các em lòng tự hào và yêu quý tiếng Việt”, thông qua tiết dạy môn Tiếng Việt lớp 2 – Luyện tập: Từ ngữ chỉ đặc điểm; Câu nêu đặc điểm. Đây là hoạt động chuyên môn thiết thực nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và từng bước nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ AI trong tổ chức các hoạt động dạy học.
Trong tiết học, giáo viên đã kết hợp linh hoạt giữa phương pháp dạy học truyền thống với học liệu điện tử và công nghệ AI. Ngay từ hoạt động khởi động, AI được đưa vào để chào hỏi, kết nối với học sinh; bài hát và các câu hỏi gợi mở giúp các em hào hứng tìm ra những từ ngữ miêu tả đặc điểm của chú mèo như “tròn xoe”, “trắng tinh”, “ngoan”, “khôn”, từ đó tự nhiên bước vào nội dung bài học.
Thông qua các hoạt động, vốn từ của học sinh từng bước được mở rộng. Từ những từ chỉ đặc điểm về màu sắc, hình dáng, ngoại hình, các em được gợi mở thêm những từ chỉ tính cách, kích thước, cảm giác, mùi vị, tính chất của sự vật. Quan trọng hơn, học sinh không chỉ dừng lại ở việc “biết từ” mà còn được thực hành “dùng từ”, biết lựa chọn từ phù hợp để tạo thành những câu nêu đặc điểm có nghĩa.
Tiến trình bài học được tổ chức theo hướng từ dễ đến khó, từ nhận biết đến vận dụng: tìm từ chỉ đặc điểm – lựa chọn và ghép từ – tạo câu nêu đặc điểm – vận dụng câu vào những tình huống giao tiếp gần gũi. Qua đó, học sinh từng bước hình thành khả năng lựa chọn và sử dụng tiếng Việt chính xác, phù hợp với ngữ cảnh.
Sau tiết dạy, giáo viên trong khối đã cùng trao đổi, thảo luận và rút kinh nghiệm về phương pháp tổ chức các hoạt động cũng như cách khai thác công nghệ AI trong dạy học. Qua chuyên đề, tập thể giáo viên thống nhất rằng AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của người thầy. Việc ứng dụng AI cần đúng mục tiêu, đúng thời điểm, vừa đủ và phù hợp với đặc điểm tâm lí, nhận thức của học sinh tiểu học. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp học sinh hứng thú hơn, được hoạt động nhiều hơn, mạnh dạn giao tiếp hơn và sử dụng ngôn ngữ hiệu quả hơn.
Chuyên đề không chỉ là dịp để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn mà còn góp phần thúc đẩy tinh thần chủ động học hỏi, đổi mới và sáng tạo trong đội ngũ. Từ những trải nghiệm thực tế của tiết dạy, giáo viên có thêm cơ sở để lựa chọn, khai thác công nghệ AI một cách hợp lí, đồng thời tiếp tục phát huy những phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
Ứng dụng công nghệ không phải để làm lu mờ vai trò của người thầy, mà để người thầy có thêm công cụ tạo nên những giờ học hấp dẫn và hiệu quả. Mỗi giờ học Tiếng Việt vì thế không chỉ giúp các em biết thêm một từ, viết đúng một câu, mà còn góp phần giúp các em thêm tự tin khi giao tiếp, biết trân trọng vẻ đẹp của tiếng Việt và thêm yêu tiếng mẹ đẻ.